យោងតាមរបាយការណ៍បូកសរុបស្ថានភាពអាកាសធាតុថ្មីៗនេះ អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) និងអង្គការឧតុនិយមពិភពលោក (WMO) បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍អាសន្នថា ភពផែនដីកំពុងឈានចូលដល់ «របត់ដ៏គ្រោះថ្នាក់ដែលពិបាកនឹងវិលត្រឡប់ក្រោយបាន»។ វិបត្តិអាកាសធាតុនាពេលបច្ចុប្បន្ន មិនត្រឹមតែបណ្ដាលមកពីការឡើងកម្ដៅដោយធម្មជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងត្រូវបានពន្លឿនដោយជម្លោះប្រដាប់អាវុធជាសកល ដែលកំពុងក្លាយជាកាតាលីករដ៏គ្រោះថ្នាក់សម្រាប់បរិស្ថាន។
១. ស្ថានភាពនៃមហាសមុទ្រ និងបរិយាកាស
ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ មហាសមុទ្របានស្រូបយកកម្ដៅក្នុងកម្រិតខ្ពស់បំផុត ដែលបង្កឱ្យមានផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរ រួមមាន៖
- ការបាត់បង់អេកូឡូស៊ី៖ ការប្រែពណ៌ និងការងាប់រលាយនៃផ្កាថ្ម ដែលបង្កការគំរាមកំហែងដល់ប្រភពអាហារសកល។
- ការកើនឡើងកម្ពស់ទឹកសមុទ្រ៖ ការរលាយទឹកកកយ៉ាងគំហុក និងការរីកមាឌនៃទឹកសមុទ្រ កំពុងបង្កហានិភ័យដល់ទីក្រុងជាប់មាត់សមុទ្រទូទាំងពិភពលោក។
២. ផលប៉ះពាល់នៃជម្លោះប្រដាប់អាវុធលើបរិស្ថាន
សង្គ្រាមដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបំផ្លាញប្រព័ន្ធបរិស្ថានតាមរយៈ៖
- ការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់៖ សកម្មភាពយោធាទ្រង់ទ្រាយធំ រួមទាំងការប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង និងរថក្រោះ បានបញ្ចេញកាបូនលើសពីកម្រិតកំណត់។
- ការបំពុលធនធានធម្មជាតិ៖ ការប្រើប្រាស់គ្រឿងផ្ទុះ និងសារធាតុគីមីក្នុងសមរភូមិ បានបង្កឱ្យមានការបំពុលប្រភពទឹកក្រោមដី និងបំផ្លាញជីជាតិដី ដែលទាមទាររយៈពេលយូរក្នុងការស្ដារឡើងវិញ។
- វិបត្តិថាមពល៖ ជម្លោះបានបង្ខំឱ្យបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនងាកត្រឡប់ទៅរកការប្រើប្រាស់ធ្យូងថ្មវិញ ដើម្បីធានាសន្តិសុខថាមពល ដែលផ្ទុយពីគោលដៅកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នកាបូន។
លោកស្រី Barrett តំណាងមកពី WMO បានសង្កត់ធ្ងន់ថា អតុល្យភាពថាមពលផែនដី និងការបាត់បង់សមត្ថភាពចំណាំងផ្លាតកម្ដៅ កំពុងបង្កឱ្យកើតមាន ភាពវឹកវរនៃអាកាសធាតុ។ ក្នុងន័យនេះ ពិភពលោកត្រូវពន្លឿនការអនុវត្តប្រព័ន្ធព្រមានទុកជាមុន ដើម្បីការពារក្រុមមនុស្សដែលងាយរងគ្រោះបំផុតពីផលប៉ះពាល់នៃគ្រោះធម្មជាតិដែលកើតចេញពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។
ជារួម ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នទាមទារឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ពីសហគមន៍អន្តរជាតិ ក្នុងការផ្សារភ្ជាប់សន្តិសុខយោធាទៅនឹងការអភិរក្សបរិស្ថាន ដើម្បីធានាបាននូវនិរន្តរភាពសម្រាប់ភពផែនដី។
ប្រភព៖ UN News, WMO State of Climate 2025 & Environmental Reports
